Persentil Nedir? Nasıl hesaplanır?

Çocuklarda büyüme anne karnında başlar ve ergenlik dönemine kadar devam eder. Peki bir çocuğun büyümesinin yeterli olduğu nasıl anlaşılır? Çocuğun boyu, kilosu ve baş çevresi değerleri ile vücut kitle indeksi açısından çocuğun büyümesinin yaşına ve cinsiyetine göre yeterli olup olmadığı hakkında bilgi verir. Bebeklerde ve çocuklarda büyümenin takibi için ise persentil yani büyüme takip tabloları kullanılır.

Persentil nedir?

Persentil, çocukların gelişiminin normal şekilde ilerleyip ilerlemediğini belirten büyüme takip tablolarıdır. Güncel persentil tablosu, çocuğun yaşına ve cinsiyetine göre yıllar içinde sahip olması gereken fiziksel değerleri gösterir. Kız ve erkek çocukların gelişimleri farklılık gösterdiği için kiz bebek persentil tablo ile erkek bebek persentil tablosu farklıdır. Aynı zamanda boy uzunluğu, kilo ve baş çevresi persentil ölçüleri için ayrı ayrı büyüme tabloları vardır.

Persentil hesaplaması nasıl yapılır?

Siz de çocuğunuzun boy kilosunun ideal değerlerde olup olmadığını merak ediyor musunuz? ‘Çocuğum yaşına göre kaç kilo olmalı’ diye soruyor musunuz? Bu bilgilere ulaşmak aslında hiç de zor değil.

Çocuğunuzun yaşına göre boy ve kilosunun normal seyirde gidip gitmediğini, Büyüme Takip Aracını kullanarak hemen hesaplayabilirsiniz. Tek yapmanız gereken ise, çocuğunuzun yaşını, boyunu ve kilosunu girmek. Hesaplama sonucunda çıkan bilgiler, onun boy kilo endeksine, yaşına ve cinsiyetine göre ideal boy kiloya sahip olup olmadığına dair size önemli ipuçları verecek.

Persentil değeri nasıl okunur?

Persentil tablosunda, 10’dan 90’a kadar persentil aralıkları sıralanır. Tabloda %50 oranı, ortalama değeri gösterir. %10 ile %90, sınır değer olarak kabul edilir. %10’un altındaki değerlere sahip olan çocuklar, en zayıf ve kısa çocukları ifade eder. Bir başka deyişle, %10 persentildeki bir çocuk, aynı yaş ve cinsiyetteki 100 çocuğun 90’ından daha zayıf ve kısadır.

- 0-10 persentil, en düşük değer aralığıdır. Çocuğun aynı yaş ve cinsiyetteki diğer çocuklara göre gelişim olarak çok geride olduğu anlamına gelir. Büyüme geriliği tanısı ve tedavisi için muhakkak çocuk doktoruna başvurulması önerilir.

-10-25 persentil, düşük persentil değeridir. Çocuk doktoru ile birlikte değerlendirilmeli ve takip edilmelidir.

25-75 persentil, normal değerdir. Çocuğun gelişimi aynı yaş ve cinsiyetteki diğer çocuklara göre normal kabul edilir.

75-90 persentil, yüksek değerdir. Olması gerekenden daha fazla kilo, daha uzun boy, daha büyük baş çevresi anlamına gelir. Daha dengeli bir beslenme programı ve doktor muayenesi ile normal değerler bandına ulaşılması sağlanmalıdır.

90-100 persentil, en yüksek değerdir. Bu durumda çocuğun gelişimi normalden çok fazladır. Muhakkak çocuk doktoru ile kontrol edilmelidir.

Persentil takibi neden önemli?

Çünkü büyüyen çocuklar, büyüyen sağlıklı nesiller demek!

Siz de çocuğunuzun büyümesini takip etmek ve çocuğunuzun persentil değerlerini öğrenmek için Büyüme Takip Aracı'nı ziyaret edin. Yaş, boy, kilo bilgilerini girin ve yaşına göre gelişimi ne durumda öğrenin. Ama unutmayın bu heasplamayı sadece 1 kere değil, çocuğunuz ergenlik dönemini tamamlayana kadar düzenli aralıklarla yapmalısınız. Bu düzenli takip, sizin çocuğunuzun büyümesini ve gelişimini takipte olmanızı ve büyüme geriliği olması durumunda çocuk doktorunuza ne zaman başvurmanız gerektiği hakkında bilgi verecektir. 

Kaynakça:

  • World Health Organization
  • Olcay Neyzi, Hülya Günöz, Andrzej Furman, Rüveyde Bundak, Gülbin Gökçay, Feyza Darendeliler, Firdevs Baş - Türk çocuklarında vücut ağırlığı, boy uzunluğu, baş çevresi ve vücut kitle indeksi referans değerleri